Ons verhaal

 

 

In een beschaafde samenleving levert eenieder naar vermogen een zinvolle bijdrage. Mensen worden uitgenodigd om hun talenten in te zetten ten bate van het grote geheel. Wat de een niet kan doet de ander, waar je hulp nodig hebt kun je anderen daarom vragen. “Wij” en “ik” zijn in balans. De individu kan stralen, de samenleving vaart wel.

Als je vastloopt in je leven, wanneer je gebukt gaat onder druk of stress en je kunt je werk niet meer uitvoeren dan beland je als werknemer in een proces. Een proces waar je tot je uitval niet bekend mee was, waar je te maken krijgt met mensen voor wie het dagelijkse kost is om in zo’n proces te werken. Een tijdlijn wordt uitgezet die keurig voldoet aan alle stappen die de wet vraagt. En er worden plannen gemaakt, expertises gevraagd, gesprekken gevoerd, verslagen geschreven. Het geheel is vaak gericht op de opbouw van uren, meestal in of dichtbij de omgeving waar je bent uitgevallen. Bij psychische klachten is echter de gedachte aan die omgeving vaak al een belemmering om weer aan het werk te gaan. Alleen al een kopje koffie drinken met je collega’s om weer een beetje te wennen is een enorme opgave. Het “psychisch verzuim” maakt tussen de  20 en 30% uit van het totale verzuim, afhankelijk van de sector. Het kan de beste overkomen.

De zieke werknemer belandt dan veelal vanuit een sociaal systeem (de werkkring) in een solitair proces. Natuurlijk is er de casemanager die je begeleidt, maar het overgrote deel van de tijd is het re-integratie proces , en zeker in aanvang, een situatie waar eenzaamheid ervaren wordt. De recidive bij uitval ten gevolge van psychische klachten is groter dan bij andere oorzaken. Het lijkt niet afdoende wanneer bij de reïntegratie alleen klinisch het proces wordt gevolgd.

De werkgever organiseert trainingen voor leidinggevenden hoe je “effectief” een verzuim gesprek kunt voeren. Niet zelden wordt daarbij het beeld dat de zieke vaak onwillig is om aan het werk te gaan geschetst. De leidinggevende wordt degene die dan strakke afspraken moet maken, moet opzwepen en registreren, file moet opbouwen. Dat heeft deze zieke immers nodig.  De LG vindt legitimatie in “wie betaalt, die bepaalt”. Een target om het verzuim te verlagen is de incentive om met overgave zich hier op te storten. Door angst gedreven gaat de zieke werknemer braaf doen wat er geeist wordt. Hij is de leek in het proces en volgt. Wat dat doet met de eigenwaarde van de zieke laat zich raden.

Hoe anders zou het zijn als mensen die te maken krijgen met de zwaarste periode in hun leven de kans krijgen om het gevoel van eigenwaarde te hervinden. Trots op de bijdrage die geleverd wordt, hoe gering die ook mag lijken. Hoe beschaafd zou het zijn als we niet alle processtappen van de manager leidend laten zijn, maar de mogelijkheden creëren waarbinnen de zieke zich veilig voelt om te herontdekken wat hem drijft in het leven. Door een zinvolle bijdrage laat ervaren dat hij er toe doet, omdat we een appèl doen op wat hij het beste kan. En van daaruit opbouwen.

Iedere voetballer wil aangespeeld worden op zijn sterkste kant om te kunnen scoren. Degene die de juiste voorzet geeft viert samen met de hitter het succes. Verbeeld je eens dat die voetballer een zieke werknemer is en de werkgever die geweldige voorzet geeft. Wat zou dat doen met hen allebei?

De realiteit waarin het idee voor een andere aanpak ontstaan is liet zien dat er weinig creativiteit is mbt re-integratie, een one-size-fits-all aanpak. De mogelijkheid om arbeids therapeutische uren te maken waren gering. Vooral in zorg en welzijn was het verzuim hoog en waren tekorten ontstaan.

Door die tekorten was het niet mogelijk om buiten de zorgtaken aandacht te geven aan bijvoorbeeld ouderen in verpleeghuizen. Hier konden ze mensen gebruiken die een praatje maken met de bewoners, een wandelingetje, even meenemen naar het winkelcentrum, begeleiden op een uitje, even wat bewegingsoefeningen mee doen. Het waren activiteiten die geen specialistische kennis vroegen, maar een vriendelijke, zorgzame instelling. En het waren veelal kortdurende  activiteiten. Hier pasten mensen die in de eigen werkkring waren uitgevallen, maar wel een talent hebben voor het maken van contact, die vriendelijk zijn, aanvoelen wat de behoefte van een ander is. In een nieuwe omgeving konden zij worden uitgedaagd om datgene in te zetten wat ze van nature goed in waren, hun talenten benutten. En dat gewoon in een paar uurtjes per week om mee te beginnen.

En soms is dat precies wat je moet doen: gewoon beginnen. Daar vonden wij elkaar.

Het resultaat van dit experiment was overweldigend: een robuustere reïntegratie, kortere verzuim duur, voldoening bij de uitgevallen werknemer. En natuurlijk profiteerden de bewoners van de extra aandacht en de mogelijkheden om activiteiten te ondernemen.

De koppeling van de inzet van het talent van de werknemer aan een maatschappelijk relevante zaak leidde tot een duurzamere, zingevende reïntegratie.

Het succes is toe te schrijven aan de bereidheid van betrokkenen om een experiment aan te gaan, het anders te doen dan we tot nu toe gedaan hadden, de matching van het DNA van de werknemer aan het DNA van  de rea plek en de begeleiding ter plekke.

De reikwijdte van dit experiment ging verder dan de twee betrokken partijen. Het heeft een uitstraling op de omgeving gehad en een positief effect op de cohesie in de samenleving. Andere partijen wilden deel uitmaken van de samenwerking.

De drempel om weer aan de slag te gaan hebben we weten te slechten door het simulerend effect van elementen uit de gekozen methodiek, een nabootsing van de praktijk van  de eigen werkomgeving.

Voor sommigen heeft het een inzicht opgeleverd dat een terugkeer naar de oude werkkring niet de weg vooruit was. Een nieuwe carrière leek een betere oplossing, bijvoorbeeld in de zorg.

Het experiment heeft de belangstelling gewekt van organisaties , bedrijven en instellingen. De vraag om het verder uit te rollen werd gaandeweg luider. Daarmee is geleidelijk het idee ontstaan om het gedachtegoed te verspreiden en een structuur te ontwerpen voor bedriijven en instellingen. De Stichiting als organisatievorm leek daarbij de aangewezen weg.